Książka jest przeznaczona dla zasadniczych szkół zawodowych kształcących
w zawodzie elektryk, techników kształcących w zawodzie technik
elektryk, oraz liceów profilowanych o profilu elektrotechnicznym.
Obejmuje
zagadnienia dotyczące budowy i eksploatacji instalacji elektrycznych,
elektromechaniki, podstaw elektroniki i energoelektroniki, budowy i
działania maszyn elektrycznych, budowy i działania wybranych urządzeń
gospodarstwa domowego (AGD), technik wykonywania pomiarów, napraw i
konserwacji oraz bezpieczeństwa i higieny pracy.
Książka jest
podzielona na przejrzyste jednostki tematyczne. Ponad 580 kolorowych
rysunków i wykresów oraz liczne tabele pomagają w przyswajaniu treści. W
tekście podane są odwołania do ważniejszych norm. Szczególną uwagę
zwrócono na praktyczną stronę przedstawianych zagadnień w nauczaniu
zawodu.
Autorzy są inżynierami i nauczycielami, którzy korzystali ze
swoich fachowych i metodycznych doświadczeń przy opracowywaniu książki.
Spis treści:
1. Ochrona przed wypadkami i bezpieczeństwo pracy
1.1. Energia elektryczna i zagrożenia związane z jej użytkowaniem
1.1.1. Ustawy
1.1.2. Ustawa o ogólnym bezpieczeństwie produktów
1.1.3. Przepisy, dyrektywy, normy PN-HD i PN-EN
1.1.4. Przepisy o zapobieganiu wypadkom
1.1.5. Ogólne warunki zasilania
1.2. Pojęcia i definicje
1.3. Oznakowanie dotyczące bezpieczeństwa w miejscu pracy
1.3.1. Oznakowanie materiałów niebezpiecznych
1.3.2. Znaki bezpieczeństwa
1.4. Pięć reguł bezpieczeństwa
1.5. Bezpieczeństwo pracy przy urządzeniach elektrycznych
1.5.1. Bezpieczeństwo pracy w pobliżu części instalacji znajdujących się pod napięciem
1.5.2. Bezpieczeństwo przy wykonywaniu robót na częściach instalacji znajdujących się pod napięciem
1.5.3. Bezpieczne użytkowanie narzędzi i przyrządów
1.5.4. Odzież i środki ochrony indywidualnej
2. Przewody i kable elektroenergetyczne
2.1. Budowa przewodów izolowanych i kabli
2.2. Przewody elektroenergetyczne
2.3. Kable
3.Sposoby układania przewodów i kabli
3.1. Podstawowe zasady układania przewodów
3.2. Typowe instalacje elektroenergetyczne
3.2.1. Układanie przewodów na tynku
3.2.2. Układanie przewodów w tynku
3.2.3. Układanie przewodów pod tynkiem
3.2.4. Układanie przewodów w rurkach instalacyjnych
3.3. Lokalizacja uszkodzeń przewodów w instalacjach elektrycznych i szukanie metalowych rur
3.4. Instalacje elektroenergetyczne w budynkach z wielkiej płyty
3.4.1. Układanie przewodów w betonie
3.4.2. Układanie przewodów w ściankach gipsowo-kartonowych
3.5. Układanie przewodów w kanałach instalacyjnych
3.5.1. Układanie przewodów w kanałach przewodowych
3.5.2. Układanie przewodów w kanałach przystosowanych do wbudowania osprzętu elektroinstalacyjnego
3.5.3. Układanie przewodów w listwach montażowych
3.5.4. Układanie przewodów w kanałach przypodłogowych
3.6. Instalacje podłogowe
3.6.1. System kanałów przykryty wylewką
3.6.2. System kanałów ułożony równo z wylewką
3.6.3. System kanałów w warstwie betonu
3.6.4. System dwupodłogowy
3.7. Przegrody pożarowe w instalacjach elektroenergetycznych
3.8. Układanie instalacji na pólkach kablowych
3.9. Układanie kabla w ziemi
3.10. Prowadzenie linii napowietrznych
4. Techniki wykonywania połączeń
4.1. Przygotowanie izolowanych przewodów
4.2. Połączenia skręcane
4.2.1. Rodzaje połączeń skręcanych
4.2.2. Śruby, nakrętki i zabezpieczenia śrub
4.2.3. Luzowanie zaciśniętych połączeń śrubowych
4.2.4. Formowanie oczek
4.3. Techniki połączeń nie lutowanych
4.3.1. Zaprasowanie, zaciskanie i krępowanie
4.3.2. Połączenia owijane (Wire-Wrap)
4.3.3. Połączenia na zapinkę Termi-Point
4.3.4. Specjalne techniki wykonywania połączeń
4.3.5. Zaciski przyłączeniowe
4.4. Lutowanie
4.4.1. Lutowanie miękkie
4.4.2. Lutowanie twarde
5. Zabezpieczenia przeciążeniowe i zwarciowe
5.1. Bezpieczniki topikowe
5.1.1. Bezpieczniki instalacyjne
5.1.2. Niskonapięciowe bezpieczniki mocy
5.1.3. Właściwości bezpieczników niskonapięciowych
5.1.4. Bezpieczniki aparatowe
5.2. Nadmiarowe wyłączniki instalacyjne
5.3. Zabezpieczenia przeciążeniowe silników asynchronicznych
5.3.1. Wyłączniki silnikowe
5.3.2. Przekaźniki termiczne
5.3.3. Termistorowe zabezpieczenia silników elektrycznych
5.4. Zabezpieczenia przeciążeniowe kabli i przewodów izolowanych ułożonych na stałe
5.4.1. Obciążalność prądowa kabli i przewodów ułożonych na stałe
5.4.2. Dobór zabezpieczeń przeciążeniowych
5.4.3. Zabezpieczenia przeciążeniowe kabli i przewodów
5.4.4. Zabezpieczenia zwarciowe kabli i przewodów
6. Elementy i schematy instalacji elektrycznych
6.1. Dokumentacja techniczna
6.1.1. Oznaczenia podzespołów
6.1.2. Schematy połączeń
6.2. Złącza wtykowe
6.2.1. Dwubiegunowe złącza wtykowe
6.2.2. Przedłużacz ze stykiem ochronnym
6.2.3. Złącza typu Perilex
6.2.4. Złącza wtykowe kołnierzowe
6.3. Elementy sterujące i sygnalizacyjne
6.3.1. Łączniki i przyciski
6.3.2. Łączniki instalacyjne
6.3.3. Przyciski i lampki sygnalizacyjne
6.3.4. Łączniki położeniowe
6.3.5. Łączniki zbliżeniowe
6.3.6. Łączniki do maszyn i urządzeń
6.4. Łączniki elektromagnetyczne
6.4.1. Przekaźniki
6.4.2. Styczniki
6.4.3. Łączniki uzależnione czasowo
6.4.4. Oznaczenia styków i wyprowadzeń łączników elektromagnetycznych
6.5. Układy połączeń
6.5.1. Instalacje złącznikami
6.5.2. Oświetlenie i sygnalizacja stanu łączników instalacyjnych
6.5.3. Instalacje złącznikami elektromagnetycznymi
6.6. Obwody sterowania i sygnalizacji z łącznikami elektromagnetycznymi
6.6.1. Warunki pracy i wykonania obwodów sterowania i sygnalizacji
6.6.2. Podstawowe układy stycznikowe
6.6.3. Układy kolejnościowe i układy z blokadami
6.6.4. Układ gwiazda-trójkąt
6.6.5. Układ Dahlandera
6.7. Miniaturowe sterownika programowalne
6.7.1. Budowa, instalowanie i podłączenia
6.7.2. Programowanie
6.8. Programowalne sterownika logiczne
6.8.1. Budowa
6.8.2. Połączenia sterownika
6.8.3. Sposób działania
6.8.4. Programowanie sterownika logicznego
6.8.5. Wymagania w odniesieniu do sterowników logicznych, związane z bezpieczeństwem
6.8.6. Przykład zastosowania
7. Instalacje elektryczne w budynkach mieszkalnych
7.1. Przyłącze do budynku
7.1.1. Pomieszczenie przyłącza do budynku
7.1.2. Przyłącze kablowe
7.1.3. Przyłącze napowietrzne
7.2. Systemy połqczeń wyrównawczych w budynkach mieszkalnych
7.2.1. Uziom fundamentowy
7.2.2. Główna szyna uziemiająca
7.3. Główne obwody zasilania
7.3.1. Przewody obwodów głównych
7.3.2. Pola licznikowe
7.3.3. Przewody sterownicze
7.4. Instalacja mieszkaniowa
7.4.1. Szyna rozdzielająca
7.4.2. Instalacja elektryczna w pomieszczeniach mieszkalnych
7.4.3. Instalacja elektryczna w kuchni
7.4.4. Rodzaje instalacji
7.4.5. Instalacja elektryczna w pomieszczeniach z wanną lub natryskiem
7.4.6. Wyposażenie elektryczne w budynkach mieszkalnych
7.5. Urządzenia telekomunikacyjne
7.5.1. Domowe urządzenia przyzewowe
7.5.2. Urządzenia domofonowe
7.5.3. Wykonywanie instalacji telefonicznych
7.5.4. Urządzenia telefoniczne analogowe
7.5.5. Urządzenia telefoniczne cyfrowe (ISDN)
7.6. Instalacje antenowe
7.6.1. Anteny do odbioru fal przyziemnych
7.6.2. Urządzenia do odbioru satelitarnego
7.6.3. Urządzenia komunikacyjne szerokopasmowe
7.7. Urządzenia do sygnalizacji alarmowej
7.7.1. Systemy antywłamaniowe
7.7.2. Centralki pożarowe
7.8. Technika systemowa w budynkach
7.8.1. System EIB
7.8.2. Powernet-EIB
8. Instalacje specjalne
8.1. Instalacje elektryczne w obiektach rolniczych i ogrodniczych
8.2. Instalacje elektryczne w miejscach zagrożonych pożarem
8.3. Instalacje elektryczne w szpitalach i pomieszczeniach wykorzystywanych do celów medycznych
8.4. Instalacje w obszarach zagrożonych wybuchem
8.5. Urządzenia elektryczne na placach budowy
8.6. Układy oświetlenia pomieszczeń
8.6.1. Układy połączeń świetlówek
8.6.2. Niskonapięciowe oświetlenie halogenowe
8.7. Instalacje z rurami neonowymi
8.8. Instalacje fotowoltaiczne
9. Pomiary w urządzeniach elektrycznych
9.1. Pomiar i próba
9.2. Pojęcia techniki pomiarowej
9.3. Wskaźniki analogowe i cyfrowe
9.4. Ustroje pomiarowe
9.5. Uchyby pomiaru
9.6. Pomiary natężenia prądu, napięcia i rezystancji
9.7. Pomiary przy użyciu przyrządów wielozakresowych
9.8. Pomiary mocy elektrycznej
9.9. Pomiar energii elektrycznej
9.10. Pomiary przy użyciu oscyloskopu elektronowego
9.10.1. Przygotowanie oscyloskopu do pracy
9.10.2. Pomiary napięć
9.10.3. Pomiary częstotliwości i czasu
9.10.4. Pomiary prądu
9.10.5. Pomiary fazy
9.10.6. Pomiar charakterystyk
9.11. Przyrządy rejestrujące
10. Bezpieczne użytkowanie urządzeń elektrycznych
10.1. Dobór obudowy urządzenia
10.2. Ochrona przeciwporażeniowa
10.3. Ochrona podstawowa i dodatkowa
10.3.1. Bardzo niskie napięcie bezpieczne
10.3.2. Ochrona przez ograniczenie wartości energii rozładowania
10.4. Ochrona przeciwporażeniowa w warunkach normalnych
10.4.1. Ochrona przez izolowanie części czynnych będących pod napięciem
10.4.2. Ochrona przez zastosowanie ogrodzeń i obudów
10.4.3. Ochrona przez zastosowanie barier
10.4.4. Ochrona przez zastosowanie odstępów
10.4.5. Ochrona uzupełniająca przy użyciu wyłączników różnicowoprądowych RCD
10.5. Ochrona przeciwporażeniowa w warunkach awaryjnych
10.5.1. Systemy zasilania trójfazowego
10.5.2. Połączenia wyrównawcze
10.5.3. Ochrona przeciwporażeniowa w układzie sieciowym TN
10.5.4. Wyłączniki różnicowoprądowe RCD w układzie sieciowym TN
10.5.5. Środki ochrony przeciwporażeniowej w układzie sieciowym TT
10.5.6. Środki ochrony przeciwporażeniowej w układzie sieciowym IT
10.5.7. Izolacja ochronna
10.5.8. Ochrona przez izolację pomieszczenia
10.5.9. Ochrona przez oddzielenie galwaniczne obwodów
10.6. Badania środków ochrony przeciwporażeniowej
10.6.1. Badanie przez oględziny
10.6.2. Badanie przez próby i pomiary
10.6.3. Badania przy bardzo niskich napięciach i podwójnej izolacji
10.6.4. Badania rezystancji izolacji
10.6.5. Badania układów trójfazowych
10.6.6. Badania wyłączników różnicowoprądowych
11. Układy i elementy elektroniczne
11.1. Obwody drukowane
11.1.1. Budowa płytki obwodu drukowanego
11.1.2. Proces wytwarzania
11.1.3. Projektowanie płytek obwodów drukowanych na przykładzie elektronicznego testera połączeń
11.1.4. Przygotowanie, montaż i lutowanie elementów elektronicznych, rezystorów i kondensatorów
11.1.5. SMD - technika montażu powierzchniowego
11.2. Rezystory
11.2.1. Rezystory stałe
11.2.2. Rezystory zmienne
11.2.3. Rezystory nieliniowe
11.2.4. Sprawdzanie rezystorów
11.3. Kondensatory
11.3.1. Oznaczenia i dobór kondensatorów
11.3.2. Sprawdzanie kondensatorów
11.4. Elementy półprzewodnikowe
11.4.1. Diody
11.4.2. Układy prostownikowe
11.4.3. Diody Zenera (diody ograniczające)
11.4.4. Tranzystory
11.4.5. Tyrystor
11.4.6. Triak
11.4.7. Diak
11.4.8. Chłodzenie elementów półprzewodnikowych
11.4.9. Elementy optoelektroniczne
11.4.10. Układy scalone (IC)
12. Sprzęt elektryczny powszechnego użytku
12.1. Mate urządzenia
12.1.1. Urządzenia elektrotermiczne (grzewcze)
12.1.2. Urządzenia z napędem elektrycznym
12.1.3. Zakłócenia radiowe w małych urządzeniach
12.2. Duże urządzenia AGD
12.2.1. Kuchnia elektryczna
12.2.2. Kuchenka mikrofalowa
12.2.3. Pralka automatyczna
12.2.4. Wirówki
12.2.5. Urządzenia do wytwarzania cieplej wody użytkowej
12.3. Urządzenia elektryczne w instalacjach centralnego ogrzewania
13. Lokalizacja uszkodzeń w instalacjach i przyrządach elektrycznych
13.1. Rodzaje uszkodzeń
13.2. Lokalizacja uszkodzeń w instalacjach elektrycznych
13.2.1. Uszkodzenia mechaniczne
13.2.2. Przerwy w przewodach
13.2.3. Lokalizacja zwarć
13.2.4. Lokalizacja zwarć do obudowy, doziemnych i międzyprzewodowych
13.3. Lokalizacja uszkodzeń w urządzeniach elektrycznych
13.3.1. Systematyczne szukanie uszkodzeń
13.3.2. Rodzaje uszkodzeń w przyrządach elektrycznych i ich lokalizacja
13.3.3. Lokalizacja uszkodzenia na przykładzie płyty kuchennej
13.4. Stanowisko do napraw sprzętu elektrycznego
13.5. Badania urządzeń po naprawie
13.5.1. Oględziny
13.5.2. Sprawdzenie przewodu ochronnego
13.5.3. Pomiar rezystancji izolacji
13.5.4. Pomiar zastępczego prądu upływu
13.5.5. Sprawdzenie działania urządzenia
14. Maszyny elektryczne
14.1. Projektowanie napędów
14.1.1. Własności silników
14.1.2. Rodzaje ochrony silników
14.1.3. Tryby pracy maszyn elektrycznych
14.2. Trójfazowe silniki asynchroniczne
14.2.1. Silniki z wirnikiem klatkowym
14.2.2. Własności silników asynchronicznych
14.2.3. Trójfazowy silnik asynchroniczny pierścieniowy
14.2.4. Silniki asynchroniczne z przełączaną liczbą biegunów
14.2.5. Silniki trójfazowe zasilane jednofazowo
14.2.6. Sterowanie prędkością obrotową silników trójfazowych
14.3. Jednofazowe silniki prądu przemiennego
14.3.1. Jednofazowe silniki prądu przemiennego z wirnikiem klatkowym
14.3.2. Silniki z dzielonymi biegunami
14.3.3. Silniki uniwersalne
14.4. Silniki prądu stałego
14.4.1. Budowa i sposób działania
14.4.2. Silnik obcowzbudny
14.4.3. Silnik bocznikowy
14.4.4. Silnik szeregowy
14.4.5. Silnik szeregowo-bocznikowy
14.4.6. Nastawianie prędkości obrotowej i zmiana kierunku wirowania
14.5. Przeglądy i konserwacja silników elektrycznych
14.6. Zakłócenia w pracy silników komutatorowych
14.7. Transformatory
14.7.1. Budowa i sposób działania
14.7.2. Typy budowy transformatorów
14.7.3. Warunki pracy transformatorów
14.7.4. Transformatory trójfazowe
14.8. Uzwojenia transformatorów i silników elektrycznych
14.8.1. Wymiarowanie transformatorów
14.8.2. Nawijanie i izolowanie transformatorów
14.8.3. Sprawdzanie małych transformatorów
14.8.4. Uzwojenia maszyn prądu stałego
14.8.5. Uzwojenia silników trójfazowych
14.8.6. Wykonywanie uzwojeń
14.8.7. Izolacja uzwojeń
14.8.8. Badanie uzwojeń
15. Baterie i akumulatory
15.1. Baterie (ogniwa suche)
15.2. Akumulatory
Skorowidz
