Podręcznikzawiera materiał nauczania przedmiotu - miernictwo elektryczne ielektroniczne, na poziomie technikum, zawód technik elektronik. Jestrównież przydatny dla uczniów liceum o profilu elektronicznym oraz dlasłuchaczy szkoły policealnej.
Podano w nim podstawowe wiadomości z miernictwaelektrycznego i elektronicznego oraz zasady działania i metrologicznewłaściwości narzędzi pomiarowych. Ograniczając opis budowy przyrządówpomiarowych, znacznie szerzej omówiono metrologiczne właściwości orazzastosowania współcześnie wytwarzanej aparatury pomiarowej, zwłaszczaelektronicznej. Podano wiadomości teoretyczne oraz zaleceniapraktyczne, ułatwiające nie tylko właściwy dobór przetworników iprzyrządów pomiarowych oraz metody pomiarowej, lecz także poprawneopracowanie i analizę otrzymanych wyników.
Spis treści:
Wstęp
1. Podstawowe pojęcia metrologii 1.1. Obiekt, wielkość, wartość, jednostka miary
1.2. Układ wielkości i układ jednostek miar
1.3. Narzędzia pomiarowe, proces pomiarowy
1.4. Bezpieczeństwo pracy wykonującego pomiary
Pytania kontrolne
2. Wzorce miar wielkości elektrycznych i źródła sygnałów pomiarowych 2.1. Wprowadzenie
2.2. Wzorce miary napięcia elektrycznego
2.2.1. Etalon miary napięcia stałego zbudowany na złączu Josephsona
2.2.2. Wzorce miary napięcia stałego i przemiennego
2.3. Wzorce miary rezystancji
2.3.1. Etalon miary rezystancji zdefiniowany za pomocą kwantowego zjawiska Halla
2.3.2. Wtórne wzorce miary rezystancji
2.4. Wzorce miary prądu elektrycznego
2.5. Wzorce miary indukcyjności własnej i wzajemnej
2.6. Wzorce miary pojemności
2.7. Wzorce miary częstotliwości i czasu
2.8. Elektroniczne źródła napięcia stałego i zmiennego
2.8.1. Zasilacze stabilizowane
2.8.2. Generatory pomiarowe
Pytania kontrolne
3. Metody i narzędzia pomiarowe 3.1. Metody pomiarowe
3.2. Narzędzia pomiarowe
3.2.1. Podział narzędzi pomiarowych
3.2.2. Statyczne właściwości narzędzi pomiarowych
3.2.3. Dynamiczne właściwości narzędzi pomiarowych
Pytania kontrolne
4. Błąd, niepewność 4.1. Klasyfikacja błędów
4.1.1.. Błędy bezwzględny i względny
4.1.2. Błędy systematyczne
4.1.3. Biedy przypadkowe
4.1.4. Błędy nadmierne
4.2. Opracowanie wyników pomiarów
4.2.1. Wprowadzenie
4.2.2. Jednorazowy pomiar bezpośredni
4.2.3. Jednorazowy pomiar pośredni
4.2.4. Wielokrotny pomiar bezpośredni
Pytania i zadania kontrolne
5. Przetworniki analogowe wielkości elektrycznych 5.1. Wprowadzenie
5.2. Przekładnik napięciowy
5.3. Pomiarowe dzielniki napięcia i tłumiki
5.4. Przekładnik prądowy
5.5. Bocznik
5.6. Posobnik
5.7. Przetworniki wartości średniej, szczytowej, skutecznej
5.8. Wzmacniacze pomiarowe
5.9. Przetworniki mnożące
5.10. Przetworniki mocy prądu przemiennego
Pytania kontrolne
6. Elektryczne przyrządy analogowe 6.1. Wprowadzenie
6.2. Konstrukcja mechanizmów
6.3. Miernik magnetoelektryczny
6.3.1. Zasada działania miernika
6.3.2. Zastosowanie miernika magnetoelektrycznego
6.3.3. Przetwornikowe mierniki magnetoelektryczne
6.3.4. Multimetry analogowe
6.3.5. Omomierze elektroniczne analogowe
6.3.6. Częstościomierz elektroniczny analogowy
6.3.7. Fazomierz elektroniczny analogowy
6.4. Miernik elektromagnetyczny
6.5. Mierniki elektrodynamiczny i ferrodynamiczny
6.6. Miernik elektrostatyczny
6.7. Mierniki ilorazowe
Pytania kontrolne
7. Przyrządy do obserwacji, rejestracji i analizy przebiegów 7.1. Oscyloskopy
7.1.1. Oscyloskop analogowy
7.1.1.1. Zasada działania oscyloskopu analogowego
7.1.1.2. Właściwości oscyloskopu analogowego
7.1.2. Oscyloskop cyfrowy
7.1.2.1. Zasada działania oscyloskopu cyfrowego
7.1.2.2. Właściwości oscyloskopu cyfrowego
7.1.3. Pomiary oscyloskopem
7.2. Rejestratory
7.2.1. Rejestratory elektromechaniczne
7.2.1.1. Wprowadzenie
7.2.1.2. Rejestratory elektromechaniczne X-t
7.2.1.3. Rejestratory elektromechaniczne X-Y
7.2.2. Rejestratory magnetyczne
7.2.3. Rejestratory cyfrowe i komputerowe sposoby rejestracji
7.2.4. Drukarki
7.3. Przyrządy do analizy sygnałów
7.3.1. Miernik zniekształceń przebiegu sinusoidalnego
7.3.2. Analizator widma
7.3.2.1. Wprowadzenie
7.3.2.2. Pomiary charakterystyk widmowych sygnałów
Pytania kontrolne
8. Elektroniczne przyrządy cyfrowe 8.1. Wprowadzenie
8.2. Bloki funkcjonalne przyrządów cyfrowych
8.2.1. Przetworniki analogowo-cyfrowe
8.2.1.1. Wprowadzenie
8.2.1.2. Metoda pośrednia przetwarzania analogowo-cyfrowego
8.2.1.3. Metoda kompensacyjna przetwarzania analogowo-cyfrowego
8.2.2. Przetworniki cyfrowo-analogowe
8.2.3. Układy cyfrowe
8.2.3.1. Wprowadzenie
8.2.3.2. Bramki, przerzutniki
8.2.3.3. Zegar, rejestr
8.2.3.4. Licznik impulsów, wskaźnik cyfrowy
8.2.3.5. Multiplekser, demultiplekser, koder
8.3. Mierniki cyfrowe
8.3.1. Woltomierze cyfrowe
8.3.2. Multimetry cyfrowe
8.3.3. Mierniki częstotliwości i czasu
8.3.4. Fazomierze cyfrowe
8.3.5. Cyfrowe mierniki RLC
Pytania kontrolne
9. Elektryczne układy pomiarowe 9.1. Wprowadzenie
9.2. Mostki prądu stałego
9.2.1. Mostek Wheatstone'a
9.2.2. Mostek Thomsona
9.3. Mostki prądu przemiennego
9.3.1. Zasada działania
9.3.2. Mostki uniwersalne
9.3.3. Mostki półautomatyczne i automatyczne
9.4. Kompensator napięcia stałego
9.5. Układ do pomiaru dobroci
Pytania i zadania kontrolne
10. Pomiary wielkości elektrycznych 10.1. Pomiary napięcia i prądu
10.1.1. Pomiary napięcia i prądu stałego
10.1.2. Pomiary napięcia i prądu przemiennego
10.2. Pomiary rezystancji i impedancji
10.2.1. Wprowadzenie
10.2.2. Pomiary rezystancji metodą pośrednią
10.2.3. Pomiary impedancji
10.3. Pomiary mocy i energii
10.3.1. Pomiary mocy prądu stałego i przemiennego jednofazowego
10.3.2. Pomiary energii prądu stałego i przemiennego jednofazowego
10.4. Pomiary częstotliwości i czasu
10.5. Pomiary przesunięcia fazowego
Pytania i zadania kontrolne
11. Pomiary elementów, układów i urządzeń elektronicznych 11.1. Pomiary właściwości diod
11.1.1. Wprowadzenie
11.1.2. Rodzaje diod i ich parametry
11.1.3. Układy pomiarowe
11.2. Pomiary właściwości tranzystorów
11.2.1. Pomiary statycznych właściwości tranzystorów
11.2.1.1. Rodzaje tranzystorów
11.2.1.2. Układy pomiarowe
11.2.2. Pomiary dynamicznych właściwości tranzystorów
11.2.2.1. Wprowadzenie
11.2.2.2. Wyznaczanie parametrów
11.2.2.3. Pomiary częstotliwości granicznych
11.2.3. Kontrola tranzystorów
11.3. Pomiary parametrów wzmacniaczy operacyjnych
11.3.1. Wprowadzenie
11.3.2. Układy pomiarowe
11.4. Pomiary parametrów stabilizatorów napięcia
11.5. Badania generatorów
11.6. Badania cyfrowych układów scalonych
11.6.1. Wprowadzenie
11.6.2. Badania parametrów statycznych
11.6.3. Badania parametrów dynamicznych
11.6.4. Testery stanów logicznych
11.6.5. Specjalistyczne przyrządy testujące
11.6.6. Analizatory sygnatur
11.6.7. Testery cyfrowych układów scalonych
Pytania kontrolne
12. Pomiary wybranych wielkości nieelektrycznych metodami elektrycznymi 12.1. Wprowadzenie
12.2. Pomiary temperatury
12.3. Pomiary ciśnienia
12.4. Pomiary siły i naprężenia mechanicznego
12.5. Pomiary parametrów ruchu
12.5.1. Pomiary przemieszczenia
12.5.2. Pomiary prędkości
12:5.3. Pomiary przyspieszenia
Pytania kontrolne
13. Pomiary wybranych wielkości magnetycznych 13.1. Wprowadzenie
13.2. Pomiary strumienia i indukcji magnetycznej
13.3. Pomiary natężenia pola magnetycznego
13.4. Pomiary właściwości materiałów magnetycznych
Pytania kontrolne
14. Mikroprocesory i mikrokomputery w pomiarach. Systemy pomiarowe 14.1. Zastosowanie mikroprocesorów i mikrokomputerów w pomiarach
14.2. Inteligentne przetworniki pomiarowe
14.3. Systemy pomiarowe
14.3.1. Funkcje systemu pomiarowego
14.3.2. Rodzaje systemów pomiarowych
14.3.3. Oprogramowanie w systemach pomiarowych
13.3.4. Przykład systemu pomiarowego
14.3.5. Przyrządy wirtualne
14.4. Interfejsy stosowane w systemach pomiarowych
14.4.1. Funkcja komunikacyjna interfejsu
14.4.2. Interfejs VME
14.4.3. Interfejs IEC-625
14.4.4. Interfejs szeregowy RS-232/485
14.4.5. Interfejs I2C
Pytania kontrolne
Literatura
Polskie normy
Dodatki
Skorowidz